0 تا 100 نحوه روغن کاری توربین، آنگل و ایرموتور دندانپزشکی

نحوه روغن کاری هندپیس دندانپزشکی برای کاهش میزان فشار بر روی این قطعات ، همچنین افزایش طول عمر قطعات و کاهش تعمیر اینسترومنت دندانپزشکی ، بسیار مهم است. روغن کاری بر روی کارتریج‌ها و هد توربین باید انجام گردد. البته در نظر داشته باشید که تعداد مراجعه کننده در روز ، میزان اتوکلاو کردن هر اینسترومنت (توربین و آنگل و ایرموتور ) و … بر طول عمر قطعات و همچنین نیاز به تعمیر آن نیز تاثیرگذار است.

در این مقاله به روش ها و نحوه روغن کاری اینسترومنت دندانپزشکی شامل توربین ، آنگل و ایرموتور دندانپزشکی ، اشتباهات در روغن کاری اینسترومنت می‌پردازیم.

روغن کاری هندپیس دندانپزشکی؛ چرا و چگونه؟

شاید بپرسید چرا روغن کاری هندپیس دندانپزشکی تا این حد حیاتی است؟ داخل این ابزارهای ظریف، قطعاتی با سرعت چرخش فوق‌العاده بالا (گاهی تا 400 هزار دور در دقیقه در توربین‌ها) وجود دارد. بلبرینگ‌های سرامیکی یا استیل، شفت‌ها و چرخ‌دنده‌ها در معرض اصطکاک شدید و حرارت هستند.

روغن مخصوص اینسترومنت دو وظیفه اصلی دارد:

1. روان‌کاری: کاهش اصطکاک بین ساچمه‌های بلبرینگ و کیج‌ها.
2. تمیزکنندگی: خارج کردن براده‌ها، دبری‌ها و خون‌آبه‌هایی که حین تراش دندان وارد هد هندپیس شده‌اند.

اگر پروسه روغن کاری هندپیس دندانپزشکی درست انجام نشود، این ذرات میکروسکوپی مثل سمباده عمل کرده و در کمتر از چند هفته، کارتریج توربین یا اکسل آنگل شما را نابود می‌کنند. نکته مهمی که باید بدانید این است که اتوکلاو بدون روغن‌کاری، حکم مرگ اینسترومنت را دارد؛ زیرا حرارت خشک باعث ترد شدن واشرها و قفل شدن بلبرینگ‌های خشک می‌شود.

انواع روش روغن کاری اینسترومنت دندانپزشکی

انواع روش روغن کاری اینسترومنت دندانپزشکی به دو صورت است شامل استفاده از دستگاه اتوماتیک و همچنین استفاده از اسپری روغن کاری و به صورت دستی که هر کدام دارای مزیت های مربوط به خود است. هر دو مدل از طریق مخلوط فشار هوا و روغن، باعث تمیز شدن و روانکاری توربین و ایرموتور و آنگل ها می‌شوند. در ادامه به توضیح کامل در مورد روش کار این دو دستگاه می‌پردازیم.

دستگاه روغن کاری اینسترومنت دندانپزشکی

دستگاه روغن کاری اینسترومنت دندانپزشکی که با اسم دستگاه روغن کاری توربین نیز شناخته می‌شود، با اتصال توربین، آنگل و ایرموتور می‌تواند براساس زمان مورد نظر شروع به اسپری روغن و تمیزکاری کند. حجم مصرفی روغن در این دستگاه بستگی به تایم ست شده توسط اپراتور دارد که با توجه به میزان استفاده و کثیفی داخل توربین باید تنظیم شود.

اسپری روغن دندانپزشکی

اسپری روغن دندانپزشکی که با اسم اسپری توربین دندانپزشکی نیز شناخته می‌شود، اسپری با مقدار حجم 300 میلی لیتر ویا 500 میلی لیتر و ترکیب با هوا است تا فشار مورد نیاز برای تمیز شدن هد ایجاد شود. این اسپری ها در برند های مختلفی تولید شده است که توصیه ما استفاده از روغن توربین های با برند های وراداتی و اروپایی است. در اسپری روغن توربین Bossklein علاوه بر روانکاری، با ایجاد حباب ، باعث تمیز شدن اینسترومنت هم می‌شود.

نحوه روغن کاری اینسترومنت دندانپزشکی

نحوه روغن کاری توربین دندانپزشکی در دستگاه اتوماتیک لوبریکنت بسیار ساده بوده و فقط احتیاج به اتصال اینسترومنت به دستگاه، ریختن روغن درون مخزن، سپس استارت دستگاه و عمل روغن کاری به صورت خودکار انجام می‌شود.
نحوه روغن کاری توربین دندانپزشکی ، آنگل دندانپزشکی و ایرموتور دندانپزشکی دارای مراحلی است که در ادامه به ترتیب به آن ها می‌پردازیم. منظور از روغن کاری با اسپری توربین ، بدین معنی است که به صورت پالس های 1 الی 3 ثانیه و سه مرحله‌ای، در قسمت های مختلف که در ادامه به آن می‌پردازیم.

مدت زمان روغن کاری اینسترومنت تا زمانی باید ادامه داشته باشد که در روغن خروجی ، کدری وجود نداشته باشد.

مراحل روغن‌کاری اینسترومنت دندانپزشکی به صورت دستی

• تکان دادن اسپری روغن به مدت 20 ثانیه
• انتخاب و اتصال سری نازل متناسب با نوع اینسترومنت
• قرار دادن نازل اسپری درون لوله هوای توربین، ایرموتور و ورودی آنگل
• قرار دادن نازل اسپری روغن توربین بر روی سه نظام فرزگیر توربین ها
• ادامه اسپری کاری تا زمانی که روغن خارج شده از ایسنترومنت کاملا صاف و بدون آلودگی شود
• قرار دادن اینسترومنت به صورت عمودی تا روغن های اضافی خارج شوند.

مراحل روغن‌کاری اینسترومنت دندانپزشکی از طریق دستگاه لوبریکنت

• اتصال توربین، آنگل و ایرموتور به نازل دستگاه
• چک کردن و ریختن روغن درون مخزن دستگاه
• تنظیم مدت زمان روغن کاری ( بین 10 تا 30 ثانیه متناسب با مقدار کثیفی اینسترومنت )
• استارت دستگاه تا مدت زمان روغن کاری خاتمه یابد.
• زدن دکمه هوا یا Air بر روی دستگاه تا روغن اضافی اینسترومنت خالی شود

نحوه روغن کاری توربین دندانپزشکی

توربین‌های دندانپزشکی به دلیل سرعت بالا، حساس‌ترین قطعه نسبت به خشکی هستند. نحوه روغن کاری توربین دندانپزشکی اصول خاصی دارد که اگر رعایت نشود، حتی بهترین اسپری‌ها هم بی‌فایده خواهند بود.

برای روغن‌کاری صحیح دستی مراحل زیر را دنبال کنید:

1. تکان دادن اسپری: قبل از هر کاری، اسپری روغن را حداقل 20 ثانیه به خوبی تکان دهید تا گاز پیشران و روغن مخلوط شوند.
2. انتخاب نازل صحیح: هرگز بدون نازل یا با نازل اشتباه روغن نزنید. برای توربین‌ها معمولاً از نازل‌های مخروطی یا نازل‌های اختصاصی کوپلینگی (مانند Kavo یا W&H) استفاده می‌شود.
3. تزریق در مجرای هوا (Drive Air): انتهای توربین معمولاً 2 یا 4 سوراخ دارد. نحوه روغن کاری توربین دندانپزشکی صحیح بدین صورت است که نازل را دقیقاً داخل لوله هوای اصلی (که قطر بزرگتری دارد و هوا را به کارتریج می‌رساند) قرار دهید.
4. اسپری کردن: به مدت 1 تا 3 ثانیه اسپری کنید. نکته کلیدی اینجاست: باید روغن را تا زمانی که از قسمت هد توربین روغنی کاملاً شفاف و تمیز خارج شود، ادامه دهید. اگر روغن سیاه یا کدر بیرون آمد، یعنی دبری‌ها هنوز داخل هستند؛ پس ادامه دهید.
5. روغن کاری سه نظام (Chuck): این مرحله‌ای است که 90 درصد دستیاران فراموش می‌کنند! هفته‌ای یکبار، نازل مخصوص را داخل قسمت فرزگیر (جلوی هد) قرار دهید و یک پاف کوتاه بزنید. این کار باعث می‌شود سیستم نگهدارنده فرز روان بماند و فرز حین کار پرتاب نشود.

نکات مهم در روغنکاری توربین دندانپزشکی

روغن کاری توربین دندانپزشکی توسط اسپری روغن توربین، نیاز به سری ها یا نازل هایی است که بر روی ورودی هوا توربین و همچنین هد توربین قرارگیرد که باید نسبت به خرید جداگانه نازل ها اقدام نمائید.

روغن کاری پس از خرید توربین دندانپزشکی باعث افزایش طول عمر آن ها خواهد شد. مراحل روغن کاری توربین دندانپزشکی به شرح زیر است:

روغن کاری ورودی هوا توربین

نازل هوای توربین در حقیقت قسمتی است که زیر توربین قرار گرفته و هوا از آن جریان پیدا کرده و به سمت کارتریج توربین انتقال پیدا می‌کند. پس اسپری روغن را بروی این نازل هوا قرار داده و به صورت پالس های 1 الی 3 ثانیه ای شروع به روغن کاری میکنیم. روغن کاری نازل هوای توربین باید به صورت روزانه انجام شود.

روغن کاری هد توربین

با توجه به اینکه هد توربین نیز محلی برای ذخیره شدن خون آبه ها ، بزاق و سایر مواد است، نیاز به روغن کاری دارد. با قرار دادن نازل بر روی هد توربین، باید آن را نیز روغن کاری کرد. روغن کاری هد توربین باید به صورت هفتگی انجام شود.

کنار گذاشتن توربین

پس از اتمام روغن کاری نیاز است که توربین‌ها به مدت 10 دقیقه به صورت عمودی قرار گرفته تا روغن اضافی آن ها خارج شده و سپس نسبت به پک کردن و عمل استریل آن ها توسط اتوکلاو اقدام شود.

نحوه روغن کاری آنگل دندانپزشکی

روغن کاری آنگل دندانپزشکی توسط اسپری روغن توربین، نیاز به سری ها یا نازل هایی است که بر روی ورودی آنگل و همچنین هد انگل قرار گیرد که باید نسبت به خرید جداگانه آن ها اقدام نمائید.

آنگل‌ها ساختار مکانیکی پیچیده‌تری نسبت به توربین دارند (شامل شفت‌های انتقال نیرو و چرخ‌دنده‌های درگیر). به همین دلیل، حساسیت نحوه روغن کاری آنگل دندانپزشکی بسیار بالاست. خرابی آنگل معمولاً با گرم شدن بیش از حد هد (Head) خودش را نشان می‌دهد که می‌تواند لب بیمار را بسوزاند.

برای اجرای درست نحوه روغن کاری آنگل دندانپزشکی مراحل زیر را طی کنید:

1. جدا کردن آنگل: حتماً آنگل را از ایرموتور جدا کنید.
2. روغن کاری شفت مرکزی: نازل اسپری (معمولاً نازل E-Type) را در قسمت انتهایی آنگل قرار دهید و اسپری کنید تا زمانی که روغن تمیز از زیر هد خارج شود.
3. روغن کاری هد: بر خلاف توربین، چرخ‌دنده‌های کارتریج آنگل فشار زیادی را تحمل می‌کنند. حتماً با استفاده از نازل مخصوص، مقداری روغن به داخل هد آنگل اسپری کنید.

روغن کاری اصولی و کامل پس از خرید آنگل دندانپزشکی باعث افزایش طول عمر مفید اینسترومنت خواهد شد. مراحل روغن کاری آنگل دندانپزشکی به شرح زیر است:

روغن کاری ورودی آنگل

ورودی آنگل به قسمتی گفته می‌شود که به ایرموتور متصل می‌شود. این قسمت دارای نازلی است که به اسپری روغن متصل شده و سپس به آنگل متصل می‌شود و سپس می‌توان نسبت به اسپری روغن اقدام نمود. روغن کاری آنگل ها باید به صورت روزانه انجام شود.

روغن کاری هد آنگل

با توجه به اینکه هد آنگل نیز محلی برای ذخیره شدن خون آبه‌ها ، بزاق و سایر مواد است ، نیاز به روغن کاری دارد. با قرار دادن نازل مخصوص بر روی هد آنگل ، باید آن را نیز روغن کاری کرد. روغن کاری هد توربین باید به صورت هفتگی انجام شود.

کنار گذاشتن آنگل

پس از اتمام روغن کاری نیاز است که آنگل‌ها به مدت 10 دقیقه به صورت عمودی قرار گرفته تا روغن اضافی آن ها خارج شده و سپس نسبت به پک کردن و عمل استریل آن ها توسط اتوکلاو اقدام شود.

نحوه روغن کاری ایرموتور دندانپزشکی

روغن کاری ایرموتور دندانپزشکی نیز دارای یک مرحله و فقط نیاز به اسپری روغن توربین از ورودی هوا است. سپس نسبت به قرار دادن به صورت عمودی برای خارج شدن روغن های اضافه و به مدت 10 دقیقه باید اقدام نمود.

ایرموتورها معمولاً مظلوم واقع می‌شوند! چون سرعت پایین‌تری دارند، تصور می‌شود نیاز به مراقبت ندارند. اما فراموش نکنید که ایرموتور نیروی محرکه آنگل و هندپیس جراحی است. اگر پره‌های روتور داخل ایرموتور خشک شوند، قدرت تراش شما به شدت افت می‌کند.

در خصوص نحوه روغن کاری ایرموتور دندانپزشکی به نکات زیر توجه کنید:

• تعداد دفعات: ایرموتورها نیاز به روغن‌کاری روزانه (یک بار در پایان روز کاری) دارند، مگر اینکه جراحی‌های سنگین انجام دهید.
• محل تزریق: همانند توربین، نازل اسپری را در لوله ورودی هوا (بزرگترین سوراخ در انتهای ایرموتور) قرار دهید.
• مدت زمان: حدود 2 ثانیه اسپری کافی است.
• تست سلامت: پس از اجرای صحیح نحوه روغن کاری ایرموتور دندانپزشکی، آن را روشن کنید. صدای موتور باید نرم و یکنواخت باشد. صدای “سوت” یا تغییر دور موتور، نشانه خشکی یا خرابی بلبرینگ‌های انتهایی است.

نحوه روغن کاری هندپیس جراحی دندانپزشکی

هندپیس‌های جراحی مستقیم (Straight Handpiece) معمولاً فشار کاری زیادی را تحمل می‌کنند. نحوه روغن کاری هندپیس جراحی دندانپزشکی شباهت زیادی به آنگل دارد.

1. نازل E-type را به اسپری متصل کنید.
2. از انتهای هندپیس روغن را اسپری کنید تا از سر آن خارج شود.
3. نکته مهم در نحوه روغن کاری هندپیس جراحی مستقیم دندانپزشکی این است که مطمئن شوید شفت داخلی کاملاً روان شده است. اگر صدای “خش‌خش” شنیدید، یعنی روغن به تمام نقاط نرسیده است.

زمان‌بندی طلایی روغن کاری (قبل یا بعد از اتوکلاو؟)

این سوالی است که همیشه از ما پرسیده می‌شود. پاسخ قطعی این است: همیشه قبل از اتوکلاو روغن کاری کنید.

حرارت بالای اتوکلاو می‌تواند قطعات خشک را نابود کند. روغن کاری قبل از استریل، یک لایه محافظ روی بلبرینگ‌ها ایجاد می‌کند. البته باید توجه کنید که اگر روغن اضافی را قبل از پک کردن نگیرید، ممکن است باعث تغییر رنگ کاغذ استریل و یا آسیب به سنسورهای اتوکلاو شود.

بهترین روتین پیشنهادی ما:

1. شستشوی سطح بیرونی و خشک کردن.
2. روغن کاری دقیق طبق دستورالعمل بالا.
3. تخلیه روغن اضافه (ران کردن هندپیس یا قرار دادن عمودی).
4. پک کردن و اتوکلاو.
5. روغن کاری مجدد (فقط یک پاف کوچک) قبل از شروع کار روی دهان بیمار (اختیاری اما مفید).

اشتباهات در روغن کاری اینسترومنت دندانپزشکی

نکاتی که در زیر به آن ها می‌پردازیم ، مجموعه اشتباهات در روغن کاری اینسترومنت دندانپزشکی که در اکثر مطب ها و کلینیک های دندانپزشکی به آن پرداخته نمی‌شوند. در صورت رعایت این نکات و عمل به آن ها می‌توان طول عمر توربین و آنگل و ایرموتور دندانپزشکی را افزایش و همچنین باعث کاهش خرابی اتوکلاو نیز خواهد شد.

• قرار دادن اینسترومنت ها درون ظرف روغن که باعث ورود کثیفی ها به بدنه توربین ها خواهد شد.
• عدم روغن کاری که در نتیجه باعث کاهش طول عمر اینسترومنت خواهد شد.
• اسپری روغن به مدت بیشتر از 1 الی 3 ثانیه و خرابی بلبرینگ های داخل اینسترومنت
• عدم خالی کردن روغن اضافی اینسترومنت و ایجاد گرفتگی و خرابی کارتریج در طول مدت استفاده
• عدم رعایت روغن کاری قبل از اتوکلاو و روغن کاری 20 دقیقه قبل از استفاده از اینسترومنت ها

نتیجه گیری

ما در این مقاله به بررسی نحوه روغن کاری اینسترومنت دندانپزشکی و روش های مختلف روغن کاری هندپیس دندانپزشکی و نکات مهم در روغن کاری قسمت های مختلف توربین دندانپزشکی و آنگل دندانپزشکی و ایرموتور دندانپزشکی پرداختیم. رعایت هر کدام از این موارد ، باعث افزایش طول عمر اینسترومنت ها خواهد شد که از هزینه های اضافی تعمیرات نیز جلویگری خواهد.