اجزای یونیت دندانپزشکی در هنگام خرید یونیت دندانپزشکی بسیار هائز اهمیت است. اینکه قطعات به کار رفته در یونیت ساخت کدام کشور است ، میتواند تا حدودی مشخص کند که طول عمر یک دستگاه چه مقدار است.
همچنین کلیه قطعات یونیت دندانپزشکی در پارتاک دنتال نیز موجود است که میتوانید نسبت به تهیه آن ها اقدام کنید و به این نکته توجه کنید که این قطعات به صورت مستقیم و بدون واسطه و با قیمت رقابتی در پارتاک دنتال ارائه شده اند. در ادامه آموزش بخش های مختلف یونیت دندانپزشکی به همراه تصاویر آن ها میپردازیم.
در این مقاله به صورت کلی جهت آشنایی با یونیت دندانپزشکی و معرفی اجزای تشکیل دهنده اصلی و تجهیزات یونیت دندانپزشکی میپردازیم.
آنچه در این مقاله میخوانید
آشنایی با یونیت دندانپزشکی
وقتی صحبت از آشنایی با یونیت دندانپزشکی میشود، منظورمان شناخت هماهنگی بین مکانیک، پنوماتیک (باد)، هیدرولیک (روغن) و الکترونیک است. یونیت دندانپزشکی در واقع مجموعهای از ابزارهاست که باید ۳ عامل مهم را همزمان مدیریت کند:
- پوزیشن صحیح بیمار.
- دسترسی آسان پزشک به اینسترومنتها.
- کنترل عفونت و مدیریت ورودی/خروجی مایعات.
درک صحیح از نحوه تعامل این بخشها به شما کمک میکند تا در زمان بروز مشکل، دیاگنوستیک (عیبیابی) اولیه را خودتان انجام دهید و از توقف کار مطب جلوگیری کنید.
اجزای یونیت دندانپزشکی
اجزای اصلی یونیت دندانپزشکی شامل قسمت های مختلفی است که در ادامه به آن ها میپردازیم. اجزای یونیت دندانپزشکی و تجهیزات یونیت دندانپزشکی عبارتند از :
- صندلی (Chair)
- تابلت دندانپزشک (Dentist Control Panel)
- تابلت دستیار (Assistant Control Panel)
- باکس اصلی یونیت (Box)
- چراغ (Operating Light)
- بازو چراغ (Operating Light Arm)
- پدال (Foot Pedal)
- کراشوار (Spitton)
بررسی تجهیزات یونیت دندانپزشکی
صندلی دندانپزشکی

یکی از مهمترین قسمت ها در یونیت ، صندلی دندانپزشکی آن است. این قسمت محلی است برای نشستن بیمار که تحت درمان قرار گیرد. به طور کلی صندلی دندانپزشکی نیز دارای بخش هایی است که عبارتند از :
شاسی صندلی
شاسی صندلی یا اسکلت یونیت معمولا از جنس فولاد است و مابقی قطعات بر روی این قسمت نصب میشود. موتور صندلی های پشتی و تشک نیز بر روی این قسمت متصل میشود. جنس اغلب شاسی های یونیت دندانپزشکی از فولاد است که دارای قدرت بالایی در برابر وزن بیمار و آب و هوا های مختلف دارد.

پشتی صندلی
پشتی صندلی قسمتی است که کمر بیمار بر روی آن قرار میگیرد و دارای روکشی از جنس چرم است. پشتی صندلی در سایز باریک و استاندارد تولید میشود که مدل باریکتر بیشتر مناسب بانوان و ارتودنسی میباشد.

کفی صندلی
کفی صندلی محلی است که بیمار بر روی آن مینشیند و دارای روکش چرم است. در زیر این قسمت کلیه قطعات شامل برد، ترانس و موتور صندلی ها قرار میگیرد. وجود جک گازی کمکی در زیر نشیمنگاه یونیت، باعث افزایش طول عمر موتور و همچنین افزایش توانایی یونیت در جابه جایی بیمار سنگین وزن میکند.

زیرسری
زیرسری محلی است برای قرار گیری سر بیمار که در بالای پشتی صندلی قرار میگیرد و باید قابل جابه جایی باشد بدین صورت که مناسب اطفال و هم بزرگسالان باشد. در بعضی از موارد ممکن است که بیمار بر روی ویلچر باشد که پشتی صندلی باید بتواند به سمت پشت هم جابه جا شود.
زیردستی
زیردستی یا دسته صندلی در یونیت ها حداقل یک عدد و حداکثر دو عدد است که برای دست راست و دست چپ بیمار در نظر گرفته شده است.
تابلت دندانپزشک در یونیت

تابلت دندانپزشک یکی دیگر از مهمترین اجزای یونیت دندانپزشکی است که کنترل کامل یونیت از این تبلت امکان پذیر است. تابلت ها در یونیت به دو صورت شیلنگ از بالا و شیلنگ از پایین در نظر گرفته شده اند. همچنین در بعضی از یونیت ها ، امکان تهیه یونیت مناسب دندانپزشکان چپ دستان و راست دستان امکان پذیر است.
تابلت یونیت دندانپزشکی شامل قطعات است که عبارتند از:
- هولد های شیلنگ
- شیلنگ ها واتچمنت های قرار گرفته بر روی آن ها
- پوار آب هوا
- برد با کلید کنترل صندلی، حافظه ها، چراغ و کاسه کراشوار
- نگاتسکوپ
تابلت دستیار پزشک

قسمت دیگر که از اجزای یونیت دندانپزشکی است، تابلت دستیار میباشد و این قسمت کنترل صندلی، کنترل چراغ و همچنین لیوان پر کن و کاسه شور را در اختیار دارد. در قسمت دستیار دو سرساکشن بزاق کش که از طریق جریان آب مکش را ایجاد میکند و سرساکشن جراحی که از طریق هوای کمپرسور عملیات ساکشن را انجام میدهد نیز قرار گرفته است.
باکس اصلی یونیت

باکس اصلی یونیت قسمتی است که کلیه ورودی ها و خروجی ها (برقی یا آب و هوا) از این قسمت تقسیم بندی میشود. اسم دیگر این قسمت، باکس تاسیسات یونیت نیز میباشد.
باکس یونیت شامل اجزای یونیت دندانپزشکی است که عبارتند از:
- برد اصلی یونیت
- کنترل بلوک تقسیم کننده آب و هوا در یونیت
- سه راهی ساکشن برای ایجاد مکش
- انواع شیلنگ های پنوماتیک
- انواع شیربرقی کنترل ساکشن و دوش کاسه شور و لیوان پر کن
- آب گرم کن (در بعضی از یونیت ها)
بر روی باکس کلیه اجزای یونیت نیز سوار میشوند
چراغ یونیت یا LED
چراغ ها در افزایش روشنایی دهان بیمار ایفای نقش میکنند و باعث راجتی دندانپزشک و دید بهتر دهان بیمار میشود. چراغ ها در مدل های هالوژن و LED در بازار وجود دارد که نور هالوژن قدیمی تر (نور زرد) و مدل LED (نور سفید) نیز جدیدتر است و امروزه نور ال ای دی بیشترین استفاده را در یونیت صندلی دندانپزشکی ها دارد. هر کدام دارای مزایا و معایبی است که به آن میپردازیم.

نور چراغ هالوژن به رنگ زرد یا آفتابی است که برای دندانپزشکان زیبایی بهتر است زیرا این نور کمترین کیور را بر روی دندان ها ایجاد میکند. مصرف بالای برق و همچنین داغ شدن زیاد از معایب این نور است.

چراغ LED دارای نور به رنگ سفید یا مهتابی است که در مدل هایی از چراغ ، همزمان هم نور سفید و هم نور زرد وجود دارد که بسیار مناسب همهی دندانپزشکان است. در یونیت زیگر ، دو مدل چراغ داریم.
بازو چراغ

بازو چراغ یکی از اجزای یونیت دندانپزشکی است که یکطرف آن به باکس یونیت و سمت دیگر نیز به چراغ متصل میشود. بازو چراغ برای جابهجایی چراغ در جهات مختلف و ثابت نگهداشتن در زاویه مورد نیاز کاربرد دارد.
پدال
پدال در یونیت دندانپزشکی وظیفه انتقال آب و هوا به سمت اینسترومنت توربین، آنگل و ایرموتور را دارد. پدال ها در حال حاضر در دو مدل تولید شده اند.
پدال تکی

این پدال ها همزمان آب و هوا را به سمت تابلت و اینسترومنت هدایت میکنند و اصطلاحا پدال تک کاره میگویند که بیشتر یونیت های قدیمی در ایران، از این نمونه پدال را دارند.
پدال مولتی فانکشن

پدال مولتی فانکشن در مدل های مختلفی تولید شده است که معمولا دارای دو اهرم پدالی هستند که یکی برای هوا و دیگری برای آب ( ممکن است یکی برای آنگل و دیگری برای توربین استفاده شود ) استفاده میشود. امکانات دیگری از جمله کنترل پوزیشن صندلی ، امکان فعال کردن لیوان پر کن و کاسه کراشوار شور و … از امکانات پدال مولتی فانکشن است.
کراشوار

کراشوار در یونیت دندانپزشکی به همراه دوش ها، یکی دیگر از اجزای یونیت دندانپزشکی است که برای پر کردن لیوان بیمار برای شستشو دهان بیمار و کاسه کراشوار برای خالی کردن دهان بیمار استفاده میشود.
ممکن است این کاسه همانند یونیت زیگر S30 یک تکه سرامیکی و یا مانند اکثر یونیت های بازار فقط کاسه کراشوار آن سرامیکی باشد که معمولا قابل استریل هستند.
تابوره

تابوره یکی از مهمترین قسمتی است که دندانپزشکانی در هنگام درمان از استفاده میکنند. انتخاب تابوره دندانپزشکی یکی از مهمترین نکاتی است که باید به آن توجه کنید و از نمونه های ارگونومیک تهیه کنید تا در آینده از مشکلاتی همچون آتروز جلوگیری کنید.
لیست اجزای فنی یونیت دندانپزشکی
برای اینکه دید بهتری نسبت به استانداردهای تجهیزات یونیت دندانپزشکی داشته باشید، جدول زیر راهنمای سریعی برای قطعات حیاتی است:
| نام قطعه | ویژگیهای استاندارد و ایدهآل | اهمیت در یونیت |
|---|---|---|
| موتور صندلی | DC 24V (بیصدا)، قدرت 8000 نیوتن، حافظهدار | تحمل وزن بالا و حرکت نرم |
| شیر برقی | برندهای معتبر اروپایی (Parker, Ceme)، مقاوم به رسوب | عدم نشتی و دقت عملکرد |
| شلنگهای داخلی | پلیاورتان گرید پزشکی (Medical Grade)، ساخت آمریکا یا آلمان | عدم پوسیدگی و بیوفیلم |
| چراغ | LED با سنسور No-Touch، حداقل 30,000 لوکس نور | دید دقیق و کاهش خستگی چشم |
| تابلت | قفلکن بازوها (در مدل شلنگ بالا)، کیبورد لمسی | ارگونومی و دوام کلیدها |
| سیستم ساکشن | مجهز به فیلتر آمالگام، سازگار با ساکشن مرکزی | کنترل عفونت و محیط زیست |
نکات طلایی در نگهداری اجزای یونیت
برای اینکه اجزای یونیت دندانپزشکی شما سالها بدون نقص کار کنند، به عنوان یک متخصص این موارد را پیشنهاد میکنم:
- ساکشنها: فیلتر ساکشن را هر روز انتهای وقت کاری باز کرده و تمیز کنید. گرفتگی این فیلتر فشار زیادی به پمپها میآورد.
- روغنکاری: اینسترومنتها (توربین و آنگل) باید قبل از اتوکلاو حتماً روغنکاری شوند، اما مراقب باشید روغن به داخل شلنگهای یونیت برنگردد (Back flow).
- تخلیه کمپرسور: آب جمع شده در مخزن کمپرسور دشمن اصلی شیرهای برقی و یونیت است. هفتهای یکبار پیچ زیر مخزن را باز کنید.
سوالات متداول (FAQ)
۱. مهمترین قطعه در اجزای یونیت دندانپزشکی کدام است؟
اگرچه تمام قطعات مهم هستند، اما شاسی و موتور صندلی به دلیل تحمل وزن و استهلاک بالا، و همچنین برد الکترونیکی اصلی به عنوان مغز دستگاه، از اهمیت ویژهای برخوردارند.
۲. تفاوت ساکشن آبی و هوایی در تجهیزات یونیت دندانپزشکی چیست؟
ساکشن آبی (بزاقکش) قدرت مکش کمتری دارد و با فشار آب شهر کار میکند، اما ساکشن هوایی (جراحی) قدرت مکش بسیار بالایی دارد و برای جراحیها و برداشتن حجم زیاد مایعات و خونابه ضروری است.
۳. چرا چراغ LED برای یونیت دندانپزشکی بهتر است؟
چراغهای LED حرارت تولید نمیکنند (که برای صورت بیمار آزاردهنده باشد)، عمر طولانیتری دارند، مصرف برق کمتری دارند و طیف نوری نزدیکتری به نور روز (Daylight) ارائه میدهند که برای انتخاب رنگ دندان (Shade Selection) عالی است.
** اگر سوالی در مورد اجزای یونیت دندانپزشکی دارید، میتوانید در قسمت درج نظرات در پایین صفحه سوالات خود را از ما بپرسید تا در کوتاه ترین زمان ممکن جواب خود را دریافت کنید.
نتیجه گیری
در این مقاله ما به آموزش بخش های مختلف و اجزای تشکیل دهنده یونیت دندانپزشکی پرداختیم که شما عزیزان بتوانید راحت تر با این دستگاه آشنا شوید. یونیت ها در برند ها و امکانات مختلفی تولید شده اند که ممکن است از نظر ظاهری تفاوت داشته باشند اما در این مقاله به طور کلی کارکرد هر یک از اجزا رو گفتیم که عملکرد همه ی دستگاه ها به همین صورت است.
اگر در مورد عملکرد هر یک از قطعات یا بروزرسانی یونیت خود سوالی دارید، یا نیاز به قطعات یدکی اورجینال دارید، حتما با کارشناسان فنی ما در ارتباط باشید تا بهترین مشاوره را دریافت کنید. فراموش نکنید که کیفیت قطعات داخلی (که دیده نمیشوند) بسیار مهمتر از ظاهر بیرونی یونیت است.


سلام یونیت فخر سینا دارم شیلنگ توربین و آنگل چکه میکنه مریضها اعتراص میکنند هر چه نگاه کردم نمونه شیر تنظیم آب که داخل باکس یونیت فخر سینا هست را ندیدم جنسش استیل است لطفا راهنمایی فرمایید
قطعات دستگاه های فخر سینا، ساخت امریکا هستند و معمولا از دو قطعه تشکیل میشوند.
تکنسین نیاز هست که دو قطعه چینی رو به هم متصل کنه و همانکار را انجام دهد، بهتر است اگر خودتان میخواهید تعویض کنید، از شرکت فخرسینا تهیه بفرمائید.
اجزای دستگاه یونیت دندانپزشکی چینی با ایرانی ها یکی هستند؟
من تازه وارد این صنف شدم و دارم اطلاعاتی در مورد اجزای انواع یونیت دندانپزشکی جمع آوری میکنم.
سلام و درود، بله اکثر یونیت های روز ایرانی، از قطعات چینی استفاده میکنند.